{"id":10348,"date":"2025-10-08T13:09:43","date_gmt":"2025-10-08T13:09:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348"},"modified":"2025-10-08T13:23:26","modified_gmt":"2025-10-08T13:23:26","slug":"alter3-in-venedig","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348","title":{"rendered":"Alter3 in Venedig"},"content":{"rendered":"<p>Auf der Biennale Architettura 2025 in Venedig findet sich die Installation mit dem Titel &#8222;Am I a Strange Loop?&#8220;. Es wird die Frage aufgeworfen, ob k\u00fcnstliche Intelligenz eine Form von Selbstbewusstsein entwickeln kann. Gezeigt wird der humanoide Roboter Alter3, der \u00fcber mimische, gestische und verbale F\u00e4higkeiten verf\u00fcgt. Dabei nutzt er GPT-4 oder GPT-5. Besucher k\u00f6nnen mit ihm \u00fcber ein Mikrofon in verschiedenen Sprachen kommunizieren. Die Installation greift Ideen des Physikers, Informatikers und Kognitionswissenschaftlers Douglas Hofstadter auf, der davon ausging, dass Bewusstsein entsteht, wenn ein System sich selbst reflektiert. Alter3 ist ein beeindruckender Roboter, der \u00fcber ein Silikongesicht und Silikonh\u00e4nde verf\u00fcgt, ansonsten aber eine maschinenhafte Pr\u00e4senz hat. Mit GPT-4, GPT-5 oder anderen Sprachmodellen kann weder ein Weltbewusstsein noch ein Selbstbewusstsein hergestellt werden. Informationen zur Biennale Architettura sind \u00fcber die <a href=\"https:\/\/www.labiennale.org\/it\/architettura\/2025\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Website<\/a> verf\u00fcgbar.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-10350\" src=\"https:\/\/www.maschinenethik.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Boat_Venice.png\" alt=\"\" width=\"733\" height=\"1247\" srcset=\"https:\/\/www.maschinenethik.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Boat_Venice.png 733w, https:\/\/www.maschinenethik.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Boat_Venice-176x300.png 176w, https:\/\/www.maschinenethik.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Boat_Venice-602x1024.png 602w\" sizes=\"auto, (max-width: 733px) 100vw, 733px\" \/><\/p>\n<p>Abb.: Eine Gondel in Venedig<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Auf der Biennale Architettura 2025 in Venedig findet sich die Installation mit dem Titel &#8222;Am I a Strange Loop?&#8220;. Es wird die Frage aufgeworfen, ob k\u00fcnstliche Intelligenz eine Form von Selbstbewusstsein entwickeln kann. Gezeigt wird der humanoide Roboter Alter3, der \u00fcber mimische, gestische und verbale F\u00e4higkeiten verf\u00fcgt. Dabei nutzt er GPT-4 oder GPT-5. Besucher k\u00f6nnen &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\">\u201eAlter3 in Venedig\u201c <\/span>weiterlesen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1671,1093],"tags":[547,1249,97,113],"class_list":["post-10348","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kuenstliches-bewusstsein","category-soziale-robotik","tag-humanoide-roboter","tag-kuenstliches-bewusstsein","tag-soziale-roboter","tag-soziale-robotik"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Alter3 in Venedig - maschinenethik.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Alter3 in Venedig - maschinenethik.net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Auf der Biennale Architettura 2025 in Venedig findet sich die Installation mit dem Titel &#8222;Am I a Strange Loop?&#8220;. Es wird die Frage aufgeworfen, ob k\u00fcnstliche Intelligenz eine Form von Selbstbewusstsein entwickeln kann. Gezeigt wird der humanoide Roboter Alter3, der \u00fcber mimische, gestische und verbale F\u00e4higkeiten verf\u00fcgt. Dabei nutzt er GPT-4 oder GPT-5. Besucher k\u00f6nnen &hellip; \u201eAlter3 in Venedig\u201c weiterlesen\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"maschinenethik.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-08T13:09:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-08T13:23:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.maschinenethik.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Boat_Venice.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"733\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1247\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"bendelo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"bendelo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1\u00a0Minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348\"},\"author\":{\"name\":\"bendelo\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8bb3eb6ac670c6232634a22d062cae95\"},\"headline\":\"Alter3 in Venedig\",\"datePublished\":\"2025-10-08T13:09:43+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-08T13:23:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348\"},\"wordCount\":145,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Boat_Venice.png\",\"keywords\":[\"Humanoide Roboter\",\"K\u00fcnstliches Bewusstsein\",\"Soziale Roboter\",\"Soziale Robotik\"],\"articleSection\":[\"K\u00fcnstliches Bewusstsein\",\"Soziale Robotik\"],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348\",\"name\":\"Alter3 in Venedig - maschinenethik.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Boat_Venice.png\",\"datePublished\":\"2025-10-08T13:09:43+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-08T13:23:26+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8bb3eb6ac670c6232634a22d062cae95\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Boat_Venice.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Boat_Venice.png\",\"width\":733,\"height\":1247},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?p=10348#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Startseite\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Alter3 in Venedig\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/\",\"name\":\"maschinenethik.net\",\"description\":\"VON OLIVER BENDEL\",\"alternateName\":\"Maschinenethik\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8bb3eb6ac670c6232634a22d062cae95\",\"name\":\"bendelo\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.maschinenethik.net\\\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Alter3 in Venedig - maschinenethik.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Alter3 in Venedig - maschinenethik.net","og_description":"Auf der Biennale Architettura 2025 in Venedig findet sich die Installation mit dem Titel &#8222;Am I a Strange Loop?&#8220;. Es wird die Frage aufgeworfen, ob k\u00fcnstliche Intelligenz eine Form von Selbstbewusstsein entwickeln kann. Gezeigt wird der humanoide Roboter Alter3, der \u00fcber mimische, gestische und verbale F\u00e4higkeiten verf\u00fcgt. Dabei nutzt er GPT-4 oder GPT-5. Besucher k\u00f6nnen &hellip; \u201eAlter3 in Venedig\u201c weiterlesen","og_url":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348","og_site_name":"maschinenethik.net","article_published_time":"2025-10-08T13:09:43+00:00","article_modified_time":"2025-10-08T13:23:26+00:00","og_image":[{"width":733,"height":1247,"url":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Boat_Venice.png","type":"image\/png"}],"author":"bendelo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Verfasst von":"bendelo","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"1\u00a0Minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348"},"author":{"name":"bendelo","@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/#\/schema\/person\/8bb3eb6ac670c6232634a22d062cae95"},"headline":"Alter3 in Venedig","datePublished":"2025-10-08T13:09:43+00:00","dateModified":"2025-10-08T13:23:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348"},"wordCount":145,"image":{"@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Boat_Venice.png","keywords":["Humanoide Roboter","K\u00fcnstliches Bewusstsein","Soziale Roboter","Soziale Robotik"],"articleSection":["K\u00fcnstliches Bewusstsein","Soziale Robotik"],"inLanguage":"de"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348","url":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348","name":"Alter3 in Venedig - maschinenethik.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Boat_Venice.png","datePublished":"2025-10-08T13:09:43+00:00","dateModified":"2025-10-08T13:23:26+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/#\/schema\/person\/8bb3eb6ac670c6232634a22d062cae95"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348#primaryimage","url":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Boat_Venice.png","contentUrl":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Boat_Venice.png","width":733,"height":1247},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?p=10348#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Startseite","item":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Alter3 in Venedig"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/#website","url":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/","name":"maschinenethik.net","description":"VON OLIVER BENDEL","alternateName":"Maschinenethik","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/#\/schema\/person\/8bb3eb6ac670c6232634a22d062cae95","name":"bendelo","url":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/?author=3"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10348","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10348"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10351,"href":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10348\/revisions\/10351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10348"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maschinenethik.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}